دانلود کتاب فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری

  • از: خاطره حجازی
  • ناشر: موسسه انتشاراتی فلسفه
  • ۳ رای
  • برای دانلود قانونی کتاب فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری و دسترسی به هزاران کتاب و کتاب صوتی دیگر، اپلیکیشن کتابراه را رایگان دانلود کنید.


خرید کتاب الکترونیکنسخه نمونه رایگان

برای دانلود قانونی کتاب فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری و دسترسی به هزاران کتاب و کتاب صوتی دیگر، اپلیکیشن کتابراه را رایگان دانلود کنید.

معرفی کتاب فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری

کتاب فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری به کوشش خاطره حجازی، مجموعه پرسش و پاسخ‌هایی پیرامون علم فیزیک، کیهان‌شناسی و نجوم است که به علاقه‌مندان این رشته کمک می‌کند تا به جهانی حیرت‌آور و تخیل برانگیز پا بگذارند.

فیزیک علمی است که به بررسی پدیده‌های طبیعی می‌پردازد؛ یعنی هرچه که در طبیعت ‌بتواند پیش بیاید. این تعریف به یک تعبیر تمام علوم پایه به جز ریاضی را دربرمی‌گیرد؛ چرا که شیمی، علوم زیستی و علوم زمین نیز به پدیده‌های طبیعی می‌پردازند. آن بخش از شیمی را که بنیادی است به زحمت می‌توان از فیزیک جدا کرد. می‌ماند بخش کاربردی آن که علم دیگری است.

علوم زیستی به طبیعت جاندار مربوط می‌شود. اگر پدیده‌های طبیعی را به طبیعت بی‌جان محدود کنیم، زیست‌شناسی را از فیزیک جدا کرده‌ایم. اما امروز ارتباط فیزیک با طبیعت جاندار، بسیار تنگاتنگ و پر اهمیت شده و حیف است که این محدودیت را در تعریف علم فیزیک وارد کنیم. علوم زمین هم در بخش بنیادی‌اش به زحمت از فیزیک جدا می‌شوند. بخش کاربردی آن هم بهتر است از فیزیک جدا باشد. اینکه فیزیک در اقتصاد و فعالیت بورس‌های مالی وارد شده است باید به توانایی روش‌های علوم فیزیکی نسبت داد.

فیزیک یک علم است و آموزش آن به روش متعارف آموزش علوم انجام می‌گیرد. شاید تنها یک وجه متمایز در آموزش فیزیک وجود داشته باشد. علم فیزیک هم به خاطر بنیادی بودنش و هم به خاطر روش‌های علمی‌ای که در آن به کار برده می‌شود به روش دوره‌ای یا چرخه‌ای آموخته می‌شود؛ یعنی دانشجوی این رشته در سه نیم سال اول آموزش تقریباً تمام مباحث اصلی فیزیک را مرور می‌کند.

پس از آن همان مباحث با عمق بیشتر در طول دو سال آموخته می‌شود. سپس در مدت یک تا دو سال دوباره مباحث اصلی فیزیک با عمق باز هم بیشتری تدریس می‌شود. به این ترتیب به طور معمول دانشجوی رشته‌ی فیزیک در طول دوران تحصیل خود تا شروع کارهای تحقیقاتی در دوره‌ی دکتری مباحث عمده‌ی فیزیک را طی سه دوره می‌آموزد. این تکرار برای فهم عمیق فیزیک لازم است. روشی که در ذکر شد برای آموزش فیزیک به جامعه، نامطلوب است؛ زیرا نه فرصت‌اش هست، نه امکان دارد.

آنچه جامعه در مجموع لازم است از فیزیک بداند درک مفاهیم پایه و روش‌هایی است که این علم به واسطه‌ی آن‌ها با طبیعت روبه‌رو می‌شود. بنابراین آموزش «مفهومی» فیزیک چه به رشته‌های غیرعلوم و فنون و چه به جامعه باید با روش دیگری انجام شود. همین غیرمتعارف بودن آموزش مفهومی فیزیک، آن را سخت و پیچیده می‌کند. در عوض از این طریق می‌توان در کوتاه مدت اصول تفکر در علم فیزیک را به جامعه آموخت و در نتیجه فرهنگ علمی مردم را افزایش داد.

مردمی که مستقیماً با فیزیک و یا کاربردهای آن سروکار ندارند لازم نیست جزئیات فرمول‌ها و نظریه‌های فیزیک را یاد بگیرند، با پدیده‌ها آشنا بشوند و توانایی حل مسأله را پیدا کنند. در عوض بر همه واجب است که با طرز تفکری که بر علم فیزیک حاکم است آشنا بشوند، با آن خو بگیرند، از آن تفکر برای حل مسائل روزمره‌ی خود استفاده کنند. آنچه که عصر روشنگری را در اروپا به وجود آورد قوانین فیزیک نبود، طرز نگرش نیوتون و دیگر فیزیکدان‌های معاصر او به طبیعت بود که نگرش فیلسوفان قرن هفدهم و هجدهم اروپا را متحول کرد. این تحول فکری در جامعه‌ی ما هنوز رخ نداده است، بدون این تحول فکری توسعه‌ی صنعتی و اقتصادی ما ممکن نخواهد شد.

در بخشی از کتاب فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری می‌خوانیم:

قانون یکی از مفاهیم بسیار عمده، نه تنها در علوم طبیعی، که در تفکر بشری است. منشأ آن را باید در فیزیک و قوانین نیوتون دانست. منظور ما از قانون رابطه‌ای است میان مفاهیم. مفاهیم برساخته‌ی ذهن ما هستند که از طبیعت متنزع می‌شوند. واسطه‌ی این انتزاع، مدل است. همان‌طور که قبلاً گفتم در فیزیک هنگامی که از طبیعت صحبت می‌کنیم مدل خاصی از آن را در نظر داریم. این مدل برگرفته از طبیعت با مفاهیمی تعریف می‌شود که فرهنگ ما آن را تعیین می‌کند. زمان، مکان، فضا، جرم، سرعت، شتاب و نیرو از جمله مفاهیم اولیه‌ای هستند که ذهن ما از طبیعت انتزاع کرده‌است وما طبیعت را برمبنای آن‌ها مدل‌سازی کرده‌ایم. این مدل و مفاهیم آن الزاماً تنها مدل و تنها ممکن برای درک طبیعت نیست.

انقلاب علمی هنگامی شروع شد که بشر درک کرد میان مفاهیمی که ابداع کرده است رابطه‌ای ریاضی وجود دارد. نام این رابطه‌ها را قانون می‌گذاریم. نمونه‌ی بارز این قانون رابطه‌ی نیرو و شتاب است. این دو مفهوم که امروزه برای ما بدیهی می‌نماید، حاصل تجربه و تفکر قرن‌های متمادی است. نیوتون دریافت که این دو مفهوم به عنوان دو کمیت متناسب یکدیگرند. به عبارت دیگر حاصل تقسیم نیرویی که بر یک ذره وارد می‌شود، بر شتابی که آن ذره به دست می‌آورد مقدار ثابتی است. این مقدار ثابت جرم نامیده می‌شود. تا حدود دو قرن بعد از نیوتون جرم را مترادف با مقدار ماده می‌دانستند. این تصور متأسفانه هنوز در کتاب‌های درسی دبیرستانی ما منعکس است. حدود صد سال است فیزیکدان‌ها به این شناخت دست یافته‌اند که جرم خاصیتی از ماده است که گرچه با مقدار ماده مرتبط است، اما با آن یکی نیست.

ممکن است که این کمیت مرتبط باشد با حضور ماده در ابعاد کیهانی. به این معنا که اگر در عالم فقط یک ذره موجود می‌بود آن ذره جرمی نمی‌داشت. اما چون فیزیک مدلی از طبیعت موجود می‌سازد پس به مفهوم جرم نیازمند است. قانونی که توصیف کردم یکی از قوانین حرکت است. هنگامی در فیزیک از صحت این قانون صحبت می‌کنیم که تجربه آن را تایید کند. یعنی اگر نیرویی به ذره‌ای وارد کردیم آن ذره شتاب پیدا کند و هنگامی که نیرو را دو برابرکنیم شتاب هم دو برابر شود. به این ترتیب کار فیزیکدان این است که ابتدا برمبنای تجربه و آزمایش یا تفکر مبتنی بر تجربه مفهوم‌سازی کند. از این طریق مدل خود را از طبیعت گسترش دهد. مفاهیم ساخته شده تا زمانی که مجموعه‌ی گسسته‌ای را تشکیل بدهند اهمیت چندانی ندارند. به عبارت دیگر مفهوم‌سازی به تنهایی پیشرفت علم فیزیک تلقی نمی‌شود. مرحله‌ی بعد مرتبط ساختن مفاهیم جدید با مفاهیمی است که از قبل در مدل وجود داشته‌اند. این یعنی، بیان قانون جدیدی در فیزیک.

فهرست مطالب

مقدمه
فیزیک
می‌خواهم بدانم فیزیک چیست؟
فیزیک را چطور باید آموخت؟
فیزیک به چند شاخه تقسیم می‌شود؟
آیا فیزیک یک علم بنیادی است؟
فیزیک از کی به عنوان علمی مجزا مطرح شد؟
فرق فیزیک جدید و فیزیک سنتی در چیست؟
ذره چیست؟
وجود مولکول و اتم و‌کوارک چگونه به اثبات رسید؟
مسأله‌ی بعد در ذرات بنیادی چگونه است؟
چگالی چیست؟
مکان چیست؟
چطور می‌شود حرکت را بررسی کرد؟
آیا حرکت قانونمند است؟
چرا در جنگ جهانی اول توپ‌های خریداری شده توسط آرژانتینی‌ها به خطا می‌رفت؟
ارتباط قوانین نیوتون با دستگاه‌های لخت را لطفاً توضیح بدهید!
حرکت قائم و سقوط آزاد جزء کدام دسته از حرکات است؟
حرکت راست خط یکنواخت را از لحاظ کمّی چگونه معین می‌کنیم؟
حرکت به کدام شاخه از فیزیک مربوط می‌شود؟
قانون چگونه شکل می‌گیرد، و یا به عبارت دیگر چه وقت به قانون دست می‌یابیم؟
چه وقت یک قانون دیگر کارایی ندارد؟
آیا در فیزیک قانون انواعی دارد؟
آیا قوانین ما را به حتمیت می‌رسانند؟
حتمیت قوانین در فیزیک کوانتومی چگونه است؟
تعریف نیرو چیست؟
نیرو چند نوع است؟
چگونه می‌توان انواع نیروها را متمایز کرد؟
چه فرقی بین رها کردن یک گلوله در هوا و در حوض آب یا در فضا وجود دارد؟
چرا وقتی روی زمین نرم می‌ایستیم نمی‌توانیم به دیوار میخ بکوبیم؟
بر منظومه‌ی شمسی چه نیروهایی وارد می‌شود و میان سیاره‌های منظومه‌ی شمسی چه نیروهایی وجود دارد؟
برای حذف نیرو چه باید کرد؟
جرم چیست؟
چرا برخی از اجسام در برخورد با زمین می‌شکنند؟
گرانیگاه چیست؟
آیا مفهوم تعادل در مورد کره‌ی زمین کاربرد دارد؟
انرژی چیست؟
انرژی هسته‌ای چگونه به وجود می‌آید؟
مشخصات صوت چیست؟
فرق بین عدسی و منشور چیست؟
نجوم و کیهان‌شناسی
موارد مطرح در اکنون جهان
می‌شود اولین روز عالم را با علم پاسخ داد، بله؟
اصلاً مدل به ما چه می‌گوید؟
از کی در کیهان‌شناسی مدل ساخته شد؟
اکنون وضعیت ستاره‌ها و کهکشان‌ها در‌این مدل‌ها به چه ترتیبی است و چه جایگاهی دارند؟
تعداد ستاره‌های داخل کهکشان چقدر است؟
حرکت کهکشان‌ها و ستاره‌ها و اختروش‌ها چگونه است؟
نوری که از یک چشمه‌ی نوری حرکت می‌کند دیگر چه تأثیراتی را متقبل می‌شود؟
در ارتباط با کشف انبساط عالم، ‌هابل دقیقاً چکار کرد؟
چرا عالم منبسط می‌شود؟
عالم تا کجا امتداد دارد؟
چقدر ماده در عالم هست؟
ماده‌ی تاریک یعنی چه و‌ این اصطلاح از کی متداول شد.
قبل از نظریه‌ی مهبانگ چه نظریه‌ی دیگری غالب بوده است؟
من قصد دارم به نوعی یک جمع بندی بکنم...

 ۱۸۴ صفحه، ۷۲۷ کیلوبایت، زبان فارسی، EPUB، 
شابک: 978-964-7002-50-9 

چاپ ۱۳۹۰، قیمت الکترونیکی: ۸۰۰۰ ت - 2.99€
۵۰٪ تخفیف اولین خرید با کد welcome50
خرید کتاب الکترونیکنسخه نمونه رایگان

راهنمای دانلود کتاب فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری

برای دانلود کتاب فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری و دسترسی قانونی به هزاران کتاب و کتاب صوتی دیگر، اپلیکیشن کتابراه را نصب کنید.

دانلود کتاب  فیزیک بی‌فیزیک: مصاحبه با دکتر رضا منصوری